Yazılar

Topraklama

Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine topraklama denilmektedir. Topraklamanın amacı; meydana gelebilecek bir hata durumunda oluşacak adım ve dokunma gerilimlerinin insan hayatını tehlikeye sokacak mertebede olmasını önlemek veya bu tehlikeli gerilimleri tamamen ortadan kaldırmaktır.

Topraklama elektrikli sistemlerin düzgün çalışabilmesi için ve elektriksel arızalarda can güvenliğini sağlamak açısından mutlaka yapılması gereken bir sistemdir. Elektrik, insanoğlu için vazgeçilmez güç olmasının yanında, statik elektrik önlemi alınmadığında, topraklama yapılmadığında kötü sonuçlar doğurabilecek bir enerji kaynağıdır.

Temel Topraklaması; en sağlıklı topraklama yöntemlerinden biridir. Binaların henüz inşaatın başlangıcında temel aşamasında iken temel topraklamasına başlanması gerekir. Temelde inşaat demirleri arasından döşenen galvaniz iletken ile yapılır. Bu iletken belirli aralıklarla inşaat demirlerine bağlanır. Yine belirlenen birkaç noktadan topraklama iletkeninden uçlar dışarı çıkarılıp bağlantı filizi olarak bırakılır. Bu uçlar eşpotansiyel topraklama baralarına bağlandıktan sonra topraklanmak istenen tüm sistemler bu baralara bağlanarak topraklanmış olurlar.

Temel Topraklayıcı kapalı bir ring şeklinde yapılmalıdır ve binanın dış duvarlarının temellerine veya temel platformu içine yerleştirilmelidir. Çevresi büyük olan binalarda temel topraklayıcı 20×20 m’lik gözlere bölünmelidir. Her birkaç metrede bir inşaat demirlerine bağlantı yapılmalıdır.

Topraklama Şeridi Nasıl Olmalıdır?

TS 914 EN ISO 1461 ve TS EN 62305-3 standartlarına uygun olarak üretilen topraklama şeridinde Sıcak Daldırma Galvaniz Kaplama tekniği kullanılmalıdır. Bu teknikle üretilen topraklama şeridi, erimiş haldeki çinko banyosuna daldırılarak, yüzeyinde çinko-demir alaşımından oluşan, korozyona karşı bir kaplama elde edilir.

Bina ve tesislerde kullanılacak olan bir topraklama şeridi aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır:

  1. Sıcak Daldırma Galvaniz Kaplama tekniği ile üretilmelidir.
  2. Galvaniz kaplama kalınlığı asgari 70 mikron olmalıdır. (TS EN 62305-3 Çizelge 7)
  3. Korozyonun başlama noktası sayılabilecek olan kenar kısımlarının mutlaka galvaniz ile kaplı olması gerekir

Sıcak Daldırma Galvaniz Kaplama yöntemi kullanılarak üretilen topraklama şeridinin, etkin olarak görevini yapabilme süresi, kullanıldığı yere göre farklılıklar göstermekle birlikte, galvanizin ömrü, bakım gerektirmeksizin 20 ila 60 yıldır.

Sıcak daldırma galvaniz kaplamada, çinkonun aşınma hızının yavaş olması kaplamanın ömrünü uzatmaktadır. Ayrıca kaplamanın darbeye hedef olan noktalarında veya kesim yapılan yerlerinde katodik bir koruma tabakası oluşmakta ve bu koruma çinko tamamen yok oluncaya kadar devam etmektedir.

Pre-galvanizli Sacların Topraklama Şeridi Olarak Kullanılması Halinde Hangi Sonuçlar Ortaya Çıkar?

Pre-galvaniz yöntemi ile üretilen sacların topraklama şeridi olarak kullanılması durumunda;

* Kaplama kalınlığının sadece 15 ile 30 mikron arasında olması nedeniyle, pre-galvaniz topraklama şeridi paslanmaya karşı yeterli direnci gösteremez ve çok kısa bir süre içinde dahi paslanma başlar ve topraklama şeridi görevini yerine getiremez olur.

Dilimleme esnasında, sacın metal kenarları ortaya çıkmakta ve korozyona karşı tamamen korumasız kalmakta, bu da korozyonun başlama ve etkinleşme sürecini hızlandırmaktadır.

Dilimleme esnasında oluşan mekanik ve fiziksel etkiler nedeniyle, galvaniz kaplama yüzeyi, öncelikle kenarlardan başlayacak şekilde, metal yüzeyden ayrılmakta, sökülmekte ve dökülmektedir. Bunun tabi sonucu olarak paslanma inanılmaz bir hız ile kendini göstermektedir.

* Pre-galvaniz topraklama şeridi kullanılan bina ve tesislerde, topraklama işlevi yerine getirilemediği için, çok ciddi ve hatta bazen telafisi mümkün olmayan (ölümle sonuçlanan kazalar, yangınlar vb.) zararlar ortaya çıkmaktadır.

* Topraklama malzemesi olarak kullanılmaya uygun olmayan pre-galvaniz ürünlerin kullanılması durumunda ülke ekonomisi de ciddi zararlar görmektedir.

http://www.bilesim.com.tr/dergi.php?git=yazi&id=6186

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir