Yazılar

NFC 17 102 Standardındaki (Aktif Paratoner Standardı) Son Yenilikler

Yıldırımdan korunma konusunda ciddi çalışmalar gerçekleştiren Fransa, bu alandaki ulusal standardı olan NF C 17-102’de bazı değişiklikler yaptı. Güncellemeleri YILKODER ile de paylaşan ülkenin oluşturduğu bilgilendirme belgesinde şu noktalar dikkat çekti: • Daha önceki koruma yarıçapı hesabı 3 seviyeden oluşurken, yenisinde sayı 4’e çıkarılmıştır. • Yüksekliği 60 metreden fazla olan binaların korunması için ek tedbirler alınmıştır.

YILKODER (Yıldırımdan Korunma ve Topraklama Derneği), gelişmiş ülkelerin yıldırımdan korunma konusunda uyguladığı tedbirleri inceleyerek Türkiye’de benzer şeylerin yapılması için çaba gösteriyor. Buralarda yapılan uygulamalar, düzenlemeler ve standartlar ilgilendiğimiz konular arasına giriyor. Yıldırımdan korunma konusunda çok etkili çalışmaları olan Fransa ile sürekli iletişim halindeyiz. Çünkü pek çok ülkede yıldırımdan korunma standardı olarak temel alınan NF C 17-102, bu ülkeye aittir. Hemen hemen hiçbir doğal enerji kaynağı olmadığı için ihtiyacını nükleer santrallerinden sağlayan Fransa, bu yapıları yıldırıma karşı paratonerler ile korumaktadır. Nükleer santrallerin güvenliği, tüm dünya ülkeleri için büyük önem taşımaktadır. Bunun farkında olan Fransa da yıldırımdan korunma konusunda çok efektif çalışmalar yapmaktadır.

Geçtiğimiz günlerde ülke, kendi ulusal standardı olan NF C 17-102’de bazı güncellemeler yaptı ve bunları YILKODER ile de paylaştı. İlgili değişiklikleri detaylı olarak aşağıdaki yazıda dikkatinize sunacağım. Ancak, 2 önemli hususa dikkat çekmek istiyorum. Bunlardan birincisi; koruma yarıçapına bağlı olarak belirlenen seviyeler 3 iken yeni düzenleme ile 4’üncü seviyede koruma yarıçapları hesaplanmıştır. Yeni düzenleme, 60m’den yüksek binaların korunması için alınan ek tedbirleri de içermektedir.

NF C 17-102 Standardı değişikliği

Yeni NF C 17-102 standardının bilgilendirme belgeleri oluşturuldu. Bunların, ESE korumasının uygulanması ve anlaşılmasında önemli yeri vardır. Metinlerde bulunan 3 nokta önemlidir .Bunlar;

• Koruma seviyeleri

• Yüksekliği >60m büyük olan binaların korunması

• Seviye 1+ ve 1++ için ek ölçüler olarak sıralanır.

1) Koruma seviyeleri (NF C 17-102 – F6 uygulama belgesi)

NF C 17-102 standardı koruma seviyeleri ile ilgili NF C 17-100 ile uyumludur. Daha önceki koruma yarıçapı hesabı için 3 seviyeye bölünmüştür, standart şimdi 4 seviyeden oluşturulmuştur. Seviye I, II, III, IV. İkinci olan yeni koruma seviyesidir ve diğeri için değerler değişmemiştir.

Seviye II için sadece D sabiti başka bir değer alır: D=30m.

O zaman farklı koruma yarıçapı sağlayan bu 4 seviyeye dikkate almak daha önemlidir.

Bu sonuncunun değerleri aşağıdaki tabloda tanımlanmıştır:

Ölçme kuralları, IEC 62305-2 standardı ve UTE C 17-100-2 kılavuzunda tanımlananlardır.

2) >60m’den büyük binaların korunması (NF C 17-102 – F7 bilgilendirme belgesi)

Yüksekliğine göre binaların korunması ile ilgili bazı kuralları yukarıda bulabilirsiniz.

3) Seviye 1+ and 1++ için ek ölçüler (NF C 17-102 – F6 bilgilendirme belgeleri)

Aşağıda seviye 1+ ve 1++ için yıldırımdan korunma uygulanması ve montaj kurallarını yer almaktadır.

Seviye 1+: ESE tarafından çatısı korunan yapı. Tamamı ESE tarafından oluşturulmuş iniş iletken/iletkenleri ve topraklama sistem/sistemleri doğal iniş iletkeni olarak kullanılan betonun içindeki devamlı metal yapıya bağlanmış,

ESE ve doğal iniş iletkeni arasındaki bağlantı, çatı ve yer seviyesinde yapılmalıdır.

Bu iniş iletkenlerinin çatı seviyesinde bağlantı yapılmaması durumunda, çatının üstünde yerleştirilmiş bir ring bu işi görebilir.

Doğal iniş iletkenleri birbirleri arasında ve yer (toprak) seviyesinde muayene (test) rogarı veya iletken tarafından bağlanmalıdır.

Bu noktalar söz konusu yapıya göre gerçekleştirilecektir.

Seviye 1++: Koruma yarıçapı yüzde 40 (Eğer ICPE kategorisindeki şantiyede uygulanmamışsa) düşürülmüş Seviye 1+ ESE tarafından korunan yapı çatısı ve direkt yıldırım düşmelerine karşı çatıdaki tüm malzemelerin tam korunmasını garantilenmesi. Bütün durumlarda, diğer ek iki ölçü seviyelerinin ihtiyaçlarını ve yapısal kısıtlamalarının değerini tayin edebilmek için daha isabetli bir araştırma gerekmektedir.

Sevim SERİNDAĞ

http://www.bilesim.com.tr/dergi.php?git=yazi&id=2356

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir